ندای صحرا

عبدالعلی کیان‌مهر، معاون اقتصادی استاندار گلستان، در این نشست تخصصی با صراحت بر لزوم ورود جدی و بی‌واسطه جامعه دانشگاهی به حوزه حل مسائل ملموس اقتصادی استان تأکید کرد. وی با یادآوری این نکته که فرصت‌های مدیریتی و خدمت به مردم محدود و گذرا هستند، خواستار ارائه نقدهای علمی منصفانه، تحلیل‌های آماری دقیق و مهم‌تر از همه، راهکارهای اجرایی برای گشودن گره‌های اقتصادی استان شد. از دیدگاه مدیریت ارشد اقتصادی استان، ارزش علم اقتصاد در توانایی آن برای حل مسائل واقعی جامعه نهفته است و امروز گلستان بیش از هر زمان دیگری به این هم‌افزایی میان دانش نظری اساتید و تجربیات میدانی مدیران اجرایی نیاز دارد تا تصمیمات اتخاذشده، اثربخشی عینی و ملموس‌تری بر معیشت مردم داشته باشند. ملاک واقعی ارزیابی عملکرد هر حوزه مدیریتی در نهایت بهبود سفره خانوارها و ارتقای کیفیت زندگی مردم است؛ هدفی که بدون تکیه بر فرمول‌های علمی و تحلیل‌های داده‌محور دانشگاهیان محقق نخواهد شد.

یکی از کلیدی‌ترین محورهایی که اساتید اقتصاد می‌توانند با ورود به آن، مسیر توسعه استان را دگرگون سازند، حوزه «اقتصاد مرز و دیپلماسی تجاری» است. منطقه آزاد تجاری-صنعتی اینچه‌برون و اتصال ریلی استان به کشورهای آسیای میانه و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، فرصت بی‌نظیری را برای جهش صادراتی گلستان فراهم کرده است. با این حال، بهره‌مندی از این ظرفیت نیازمند طراحی مدل‌های نوین زنجیره تامین، تحلیل تعرفه‌های گمرکی ترجیحی و تدوین استراتژی‌های بازاریابی بین‌المللی است. اساتید اقتصاد بازرگانی و بین‌الملل دانشگاه‌های استان می‌توانند با ارائه طرح‌های مطالعاتی دقیق، به عنوان بازوی فکری اتاق بازرگانی و معاونت اقتصادی عمل کرده و مسیر جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه صنایع صادرات‌محور را در مرزهای استان هموار سازند.

دومین چالش بزرگی که نیازمند نسخه علمی نخبگان است، مسئله «زنجیره ارزش در بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی» است. گلستان به عنوان یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی کشور، سال‌هاست که از عارضه خام‌فروشی محصولات استراتژیکی همچون گندم، پنبه، کلزا و دانه های روغنی رنج می‌برد. خروج بخش عمده‌ای از ارزش افزوده این محصولات از استان، مانع بزرگ انباشت سرمایه و توسعه صنعتی گلستان است. در این میان، اساتید اقتصاد کشاورزی و اقتصاد توسعه می‌توانند با بررسی دقیق آمایش سرزمینی، پتانسیل‌یابی نواحی صنعتی و ارائه الگوهای بهینه برای احداث صنایع تبدیلی و تکمیلی، راهکاری علمی برای حفظ ارزش افزوده در داخل استان ارائه دهند. این امر نه تنها به ایجاد اشتغال پایدار کمک می‌کند، بلکه امنیت غذایی و بهره‌وری منابع محدود آب و خاک استان را نیز ارتقا می‌بخشد.

علاوه بر این، «عارضه‌یابی صنایع راکد و نیمه‌فعال» در شهرک‌های صنعتی استان، حوزه دیگری است که پیوند دانشگاه و اجرا را به معنای واقعی کلمه محقق می‌سازد. راه‌اندازی کلینیک‌های صنعتی تخصصی با مشارکت اساتید مدیریت و اقتصاد، می‌تواند به شناسایی دقیق مشکلات مالی، مدیریتی، بازاریابی و تکنولوژیک واحدهای تولیدی کمک کند. پایان‌نامه‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی، به جای بایگانی شدن در کتابخانه‌ها، باید به سمت حل مسائل واقعی این بنگاه‌ها سوق داده شوند تا با ارائه مشاوره‌های علمی، زمینه بازگشت این واحدها به چرخه تولید فراهم شود.

در نهایت، اساتید و صاحب‌نظران برجسته اقتصاد دانشگاه‌های گلستان نیز در این نشست با استقبال از این رویکرد تعاملی، به بیان دغدغه‌ها و تحلیل‌های خود پیرامون موانع سرمایه‌گذاری، روش‌های نوین اشتغال‌زایی و موانع توسعه صادرات غیرنفتی استان پرداختند. به باور کارشناسان، برای آنکه دعوت دولت از دانشگاه به یک همکاری مستمر و نهادی تبدیل شود، نیاز است که کارگروه‌های تخصصی مشترک به صورت مستمر و ماهیانه شکل بگیرند تا ایده‌های تئوریک پس از چکش‌کاری‌های فنی و انطباق با محدودیت‌های بودجه‌ای و قانونی، به بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی تبدیل شوند. تنها در این صورت است که می‌توان به تحقق توسعه متوازن، توزیع عادلانه ثروت و شکوفایی پتانسیل‌های پنهان مرزی، تجاری و صنعتی گلستان امیدوار بود.