ندای صحرا

قربان محمدتبخ -( عصرگلستان)- پهنه‌های وسیع شمال استان گلستان، از دشت‌های آق‌قلا و گمیشان تا تپه‌ماهورهای گنبدکاووس و نوار مرزی اینچه‌برون، دهه‌هاست صحنه تلاش پیگیر کارشناسان خاک و منابع طبیعی برای مهار شوری، کنترل فرسایش بادی و حفظ حیات سرزمینی بوده است. در طول بیش از چهار دهه، اجرای طرح‌های مهار بیابان‌زایی با تکیه بر بوته‌کاری و تثبیت بیولوژیک با گونه‌های مقاومی نظیر آتریپلکس (اسفناج وحشی)، تاغ، قره‌داغ (نیتاریا) و سالیکورنیا توانست سپر دفاعی ارزشمندی در برابر هجوم ماسه‌های روان ایجاد کند و زیربنای زیست‌محیطی پایداری برای حفاظت از کانون‌های جمعیتی و اراضی کشاورزی منطقه بسازد.

شهنازقرنجیک -( عصرگلستان) جنگل گلستان، که از دیرباز میراثی فراتر از مرزهای جغرافیایی و گنجینه‌ای برای میراث جهانی یونسکو بوده، امروز در محاصره‌ی یک نبرد فرسایشی و پوچ قرار گرفته است؛ نبردی که در آن، حیات‌وحش و اکوسیستم‌های بی‌بدیل، قربانیِ خط‌کش‌های اداری و چشم‌داشت‌های سیاسیِ مسئولان دو استان گلستان و خراسان شمالی شده‌اند. آنچه در روزهای اخیر میان نمایندگان مجلس، استانداران و مدیران محیط‌زیست دو استان بالا گرفته، اگرچه با ادبیاتی نظیر «عدالت در مدیریت» و «حق حاکمیت استانی» پوشانده شده، اما در واقعیت، چیزی جز یک جنگِ فرعی برای تصاحبِ صندلی‌های مدیریتی و سهم‌بندیِ منابع نیست. این مناقشه، روایتی است از یک بحرانِ عمیق: زمانی که سیاست، جایگزین علم می‌شود و تقسیمات کشوری، جایگزین منطقِ زیست‌کره‌ای می‌گردد.

کامبیزسلطانی – اعلام تولید بیش از پنج میلیون اصله نهال در سه سال، در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از پیشرفت طرح «مردمی کاشت یک میلیارد درخت» در استان گلستان باشد؛ استانی که بخش قابل توجهی از مساحت آن را جنگل، مرتع و اراضی بیابانی تشکیل می‌دهد و حفاظت و احیای منابع طبیعی در آن، نقشی فراتر از یک برنامه نمادین درختکاری دارد. با این حال، بررسی آمارهای ارائه‌شده از سوی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان نشان می‌دهد میان تعداد نهال‌های تولیدشده، ثبت‌شده، توزیع‌شده، کاشته‌شده و نهال‌هایی که واقعاً به مرحله استقرار رسیده‌اند، فاصله‌ای وجود دارد که هنوز درباره آن توضیح شفاف و مستندی ارائه نشده است.

تسنیم / این روزها فصل زادآوری حیات وحش است و حفاظت از زیستگاه‌ها به ویژه پارک ملی گلستان درسایه‌ تهدیدها سخت ونفس‌گیر. شب هنوز به پایان نرسیده است. در دل تاریکی جنگل، جایی میان دره‌های عمیق و شیب‌های تند پارک ملی گلستان، نور چراغ‌قوه‌ای سکوت را می‌شکند. چند محیط‌بان در حال گشت‌زنی هستند؛ چشم به مسیرهایی دوخته‌اند که ممکن است ردپای شکارچیان را در خود پنهان کرده باشد.

عبدالقیوم آق آتابای - به بهانه نزدیک شدن به هفته منابع طبیعی وروزدرختکاری در شمال استان گلستان، جایی که دشت‌های وسیع به نوار ساحلی و اراضی کم‌ارتفاع منتهی می‌شود، زمین سال‌هاست نشانه‌های روشنی از تنش آبی و شوری را با خود دارد. ترک‌های ریز بر خاک، زه‌آب‌هایی که طعم نمک می‌دهند و سفره‌های زیرزمینی که هر سال عمیق‌تر می‌شوند، روایت یک واقعیت‌اند؛ واقعیتی که می‌گوید الگوی مصرف آب در دهه‌های گذشته با توان اکولوژیک سرزمین همخوان نبوده است. در چنین شرایطی، دیگر نمی‌توان تنها با تکیه بر آب شیرین به کشاورزی ادامه داد. باید پرسید آیا می‌توان با همین آب‌های شور و لب‌شور، حیات تولید را حفظ کرد؟ پاسخ در رویکردی به نام «شورورزی» نهفته است.

عبدالقیوم آق آتابای - اولین روز هفته منابع طبیعی با حضور فرماندار و جمعی از مسئولین در دبستان سینا بانواختن زنگ طبیعت شروع شد

در گلستان، نشانه‌های بحران آب دیگر فقط در گزارش‌ها و هشدارهای کارشناسی خلاصه نمی‌شود؛ رودخانه‌های کم‌جان، سدهای تقریباً خالی و چاه‌هایی که هر سال کم‌عمق‌تر می‌شوند، واقعیتی است که مردم در زندگی روزمره با آن روبه‌رو هستند. سال آبی گذشته، یکی از خشک‌ترین سال‌های اخیر برای استان بود و کاهش نزدیک به ۴۰ درصدی بارش‌ها، مستقیماً خود را در چهره منابع آبی نشان داده است.

عبدالقیوم آق آتابای - در دل ارزشمندترین ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره ایران، نبردی خاموش اما مرگبار در جریان است؛ نبردی که محیط‌بانان بی‌سلاح در مقابل شکارچیان مسلح تنها مانده‌اند. سکوت پارک ملی را صدای تیر می‌درد و گاه پیکر بی‌جان محیط‌بانی را بر زمین می‌نشاند؛ مردانی که نه تجهیزات کافی دارند، نه حمایت قانونی، و با وجود همه کمبودها، سوگند خورده‌اند که از حیات وحش کشور دفاع کنند.