ندای صحرا

استان گلستان، با وجود ظرفیت‌های کشاورزی، صنعتی و خدماتی، در مسیر توسعه نیروی کار ماهر هنوز با چالش‌های جدی روبه‌روست. یکی از دغدغه‌های مهم فعالان حوزه آموزش فنی و حرفه‌ای، عدم همکاری برخی بنگاه‌های اقتصادی با این دستگاه‌ها و مقاومت آن‌ها در پذیرش آموزش و ارتقای مهارت کارکنان است. این بی‌توجهی به آموزش‌های مهارتی، زنجیره توسعه پایدار را در استان با خلل مواجه کرده و پتانسیل رشد اقتصادی را کاهش داده است.

در این میان، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای گلستان، حمزه کرایلو، با نگاهی انتقادی به این موضوع پرداخته و مشکلات موجود را از زبان مسئولین مربوطه بیان کرده است. در ادامه به بررسی عمیق‌تر این چالش‌ها، علل و پیامدهای آن و ضرورت تغییر رویکرد در بنگاه‌های اقتصادی برای همکاری با آموزش فنی و حرفه‌ای استان خواهیم پرداخت. حمزه کرایلو، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان گلستان، در گفت‌وگو با خبرنگاران، به موضوع کمبود نیروی انسانی ماهر در استان و کشور اشاره می‌کند و آن را یکی از موانع اصلی توسعه اقتصادی می‌داند. او می‌گوید تربیت نیروی کار در تراز ملی و بین‌المللی نه تنها یک نیاز تخصصی بلکه یک ضرورت راهبردی برای دستیابی به اهداف اقتصادی و تحقق شعار سال است.

وی با تاکید بر اینکه آموزش‌های مهارتی باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد، افزود که در اسناد بالادستی کشور، از جمله قانون نظام جامع آموزش‌های فنی، برنامه هفتم توسعه، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و سند ملی مهارت، همه به ضرورت ارتقای فرهنگ کار و مهارت‌آموزی تأکید شده است. این اسناد باید به صورت جدی و عملیاتی در استان پیاده‌سازی شوند تا از هدررفت منابع و نیروی انسانی جلوگیری شود.

اما مشکل اصلی، نه فقدان منابع یا قوانین، بلکه بی‌توجهی بنگاه‌های اقتصادی و عدم همکاری آن‌ها با دستگاه‌های آموزش مهارتی است. کرایلو با نگرانی اعلام کرد که تنها ۵۴ بنگاه اقتصادی در گلستان همکاری رسمی و مستمری با اداره کل فنی و حرفه‌ای دارند، در حالی که چند صد بنگاه فعال در استان وجود دارد. بسیاری از این بنگاه‌ها حتی اجازه ورود کارشناسان آموزش فنی و حرفه‌ای را نمی‌دهند و حاضر به همکاری در امر آموزش نیروی کار خود نیستند. این مقاومت در برابر آموزش، نه تنها بهره‌وری و کیفیت تولید را تحت تاثیر قرار می‌دهد، بلکه مانع توسعه پایدار و رقابت‌پذیری بنگاه‌ها در بازارهای داخلی و خارجی می‌شود. مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای گلستان تصریح کرد که اگر بنگاه‌ها در فرآیند نیازسنجی مهارتی مشارکت فعال داشته باشند و زمان کافی برای آموزش کارکنان خود اختصاص دهند، اداره کل آماده است بدون هیچ محدودیتی خدمات آموزشی را ارائه کند.

کرایلو به چالش بزرگ دیگری نیز اشاره دارد که بی‌توجهی مدیران اقتصادی به سند آمایش سرزمین است. در استانی مانند گلستان که اقتصادش بر پایه کشاورزی و صنایع وابسته استوار است، توسعه باید مبتنی بر ظرفیت‌های بومی و همراه با توجه ویژه به آموزش مهارتی در این حوزه‌ها باشد. نادیده گرفتن این واقعیت باعث کاهش بهره‌وری و خروج جوانان از میدان رقابت می‌شود. او با تاکید بر ضرورت هماهنگی بین آموزش‌های فنی و نیازهای بازار کار گفت که عدم هماهنگی باعث می‌شود آموزش‌ها کم‌اثر و ناکارآمد باشد و نارضایتی متقابل بین کارآموزان و کارفرمایان شکل بگیرد. این وضعیت نهایتاً به کاهش انگیزه در میان جوانان و افزایش نرخ بیکاری منجر می‌شود.

از سوی دیگر، کرایلو از همراهی و همکاری برخی فعالان اقتصادی استان که به اهمیت سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی پی برده‌اند، قدردانی کرد و گفت: ما در اداره کل آموزش فنی و حرفه‌ای گلستان آماده‌ایم با تمام ظرفیت و توان خود به بنگاه‌هایی که دغدغه بهره‌وری و توسعه دارند کمک کنیم تا با آموزش‌های تخصصی و کاربردی نیروی انسانی خود را به سطح استانداردهای ملی و بین‌المللی برسانند.

با این حال، واقعیت تلخ آن است که درهای بسته بنگاه‌های اقتصادی به روی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، مانع بزرگی بر سر راه توسعه پایدار گلستان ایجاد کرده است. در دنیای امروز که رقابت اقتصادی به شدت بر پایه مهارت و دانش فنی استوار است، این مقاومت غیرمنطقی تنها به ضرر خود بنگاه‌ها و اقتصاد استان تمام خواهد شد. برای عبور از این بحران، نیاز است مسئولان و فعالان اقتصادی با درک درست اهمیت مهارت‌آموزی، سیاست‌ها و رویکردهای خود را بازبینی کنند و با همکاری نزدیک‌تر با دستگاه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای، زمینه‌های ارتقای نیروی انسانی را فراهم سازند. همچنین، فرهنگ‌سازی در سطح جامعه و بنگاه‌ها درباره ارزش مهارت و آموزش مستمر می‌تواند به تغییر نگرش‌ها کمک کند.

در نهایت، توسعه مهارت‌های نیروی کار نه یک هزینه بلکه سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌ای است که بازدهی آن در قالب افزایش بهره‌وری، کاهش بیکاری و رشد اقتصادی به سرعت بازمی‌گردد. استان گلستان، با ظرفیت‌های بالقوه‌ای که دارد، می‌تواند با اصلاح رویکردها و تعامل سازنده، به الگویی موفق در حوزه آموزش فنی و حرفه‌ای و توسعه نیروی انسانی تبدیل شود.