در آستانه اجرای پروژه تلهکابین علیآبادکتول، این طرح بزرگ گردشگری که از سال ۱۳۹۵ با امضای تفاهمنامه میان شهرداری و شرکت «میثاق یاران کبودوال» کلید خورده، اکنون پس از گذر از مراحل کارشناسی و دریافت مجوزهای متعدد زیستمحیطی، منابع طبیعی و تصویب کمیسیونهای تخصصی، در آستانه فراخوان عمومی جذب سرمایهگذار قرار دارد. این پروژه که با اتصال پارک جنگلی کبودوال به ارتفاعات مشرف به جنگل و آبشار، چشمانداز بینظیری برای گردشگران ایجاد خواهد کرد، در شرایطی مطرح میشود که استان گلستان به شدت نیازمند توسعه زیرساختهای گردشگری و ایجاد اشتغال پایدار است.
ابوذر اسفندیاریپور، شهردار علیآبادکتول، با اشاره به هزینه ۳۰۰ میلیارد ریالی مطالعات پروژه که توسط شرکت میثاق یاران تأمین شده، تأکید میکند که این مبلغ توسط هیئت کارشناسی دادستانی تأیید شده و در فراخوان جدید لحاظ خواهد شد. وی برنامههای جانبی مانند ایجاد اکوکمپها، اقامتگاههای بومگردی، پارکینگ و غرفههای صنایعدستی را از جمله اقدامات تکمیلی این پروژه میداند که علیآباد را به مقصدی تمامعیار تبدیل خواهد کرد. با برآورد هزینه اجرای پروژه حدود ۲۳۰۰ میلیارد تومان، شهردار معتقد است این طرح در بحث اشتغال، اقتصاد و جذب گردشگر، توسعه و تحولی بزرگ برای شهرستان و استان به همراه خواهد داشت.
بعضی ازکارشناسان اقتصادی، اجرای این طرح را گامی مهم در توسعه صنعت گردشگری استان میدانند که میتواند آثار اقتصادی و اجتماعی قابلتوجهی برای مردم منطقه به همراه داشته باشد. به باورایشان، حضور گردشگران داخلی و خارجی زمینهساز ایجاد کسبوکارهای کوچک و بزرگ در حوزههایی مانند رستورانداری، صنایعدستی، بومگردی و خدمات اقامتی خواهد شد و فرصتهای شغلی متعددی برای جوانان منطقه ایجاد میکند. درآمد حاصل از بلیتفروشی و خدمات جانبی نیز میتواند به شهرداری در توسعه زیرساختهای شهری و بهبود خدمات عمومی کمک کند.
با این حال، در پس این تصویر روشن از توسعه اقتصادی، نگرانیهای جدی زیستمحیطی وجود دارد. پارک جنگلی کبودوال به عنوان بخشی از جنگلهای هیرکانی، اکوسیستم منحصربهفرد و حساسی دارد که اجرای هرگونه پروژه عمرانی بزرگ میتواند تأثیرات غیرقابل جبرانی بر آن بگذارد. اگرچه مسئولان به دریافت مجوزهای زیستمحیطی اشاره میکنند، اما تجربیات مشابه در دیگر نقاط کشور نشان میدهد که اغلب این مجوزها نمیتوانند تضمین کامل حفاظت از محیطزیست باشند.
تخریب پوشش گیاهی برای احداث پایهها و ایستگاههای تلهکابین، آلودگی صوتی ناشی از تردد کابینها، تغییر الگوی رفتاری حیات وحش و افزایش فشار بر منابع طبیعی از جمله تهدیدات پیشروست. همچنین، با افزایش ورود گردشگران، مدیریت پسماند و فاضلاب به چالشی جدی تبدیل خواهد شد که در صورت عدم برنامهریزی مناسب، میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به اکوسیستم منطقه وارد کند.
از جنبه اجتماعی نیز این پروژه میتواند پیامدهای دوگانهای داشته باشد. از یک سو ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی میتواند به بهبود کیفیت زندگی ساکنان محلی بینجامد، اما از سوی دیگر، افزایش قیمت زمین و مسکن، تغییر هویت بومی منطقه و احتمال بروز تعارضات محلی بر سر منابع از جمله نگرانیهای موجود است. به نظر میرسد موفقیت این پروژه در گرو مدیریت حرفهای و برنامهریزی جامع است. ایجاد سیستم پایش مستمر اثرات زیستمحیطی، تدوین برنامه مدیریت بازدیدکننده، تعیین ظرفیت برد منطقه، آموزش جامعه محلی و سرمایهگذاری در زیرساختهای مناسب برای مدیریت پسماند از جمله اقدامات ضروری است. همچنین شفافیت در انتشار کامل گزارشهای ارزیابی زیستمحیطی و ایجاد فضای گفتوگو با همه ذینفعان میتواند به کاهش نگرانیها کمک کند.
در پایان، پروژه تلهکابین علیآبادکتول را میتوان آزمونی مهم برای سنجش توانایی ما در ایجاد تعادل میان توسعه اقتصادی و حفاظت از محیطزیست دانست. در حالی که مزایای اقتصادی این طرح غیرقابل انکار است، اما قیمت آن نباید نابودی میراث طبیعی بیهمتای استان گلستان باشد. آینده این پروژه نشان خواهد داد که آیا میتوانیم از سرمایهگذاری در گردشگری به عنوان ابزاری برای توسعه پایدار استفاده کنیم یا خیر.


