ندای صحرا

در خیابان های گنبد، بساط دستفروش‌ها و مغازه‌داران پر از محصولات رنگارنگ است، اما نگاه‌ها بیشتر نگران نرخ‌هاست تا زیبایی میوه‌ها. یک فروشنده محلی می‌گوید: «امروز قیمت گوجه نسبت به دیروز ۱۰ هزار تومان افزایش داشته و مشتری‌ها مجبورند بخرند چون انتخاب دیگری ندارند.» خانواده‌ها با دقت سبد خرید خود را پر می‌کنند و با محاسبه هزینه‌ها سعی دارند از فشار اقتصادی بر زندگی روزمره‌شان بکاهند.

مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که قیمت برخی میوه‌ها و صیفی‌جات در گنبد تا دو برابر قیمت شهرهای اطراف است. مرغ و گوشت نیز با وجود تولید بالای داخلی، به شکل غیرمنطقی گران‌تر عرضه می‌شوند. کارشناسان اقتصادی علت این وضعیت را ضعف نظارت، نقش پررنگ واسطه‌ها و ناکارآمدی نظام توزیع می‌دانند.

با وجود این، مسئولان استانی وعده داده‌اند که بازرسی‌ها ادامه خواهد داشت و متخلفان تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرند. جعفر کرامتی، معاون نظارت و بازرسی سازمان صمت گلستان، می‌گوید: «بازرسی روزانه از بازار انجام می‌شود و گزارش‌ها مرتب به تهران ارسال می‌گردد. در صورت مشاهده افزایش نامتعارف یا کمبود کالا، اقدام فوری صورت می‌گیرد.» او تأکید می‌کند که هماهنگی میان دستگاه‌های نظارتی، تعزیرات و دادستانی در بحران‌های اخیر بسیار خوب بوده و بازار استان وضعیت نسبتاً مناسبی داشته است.

با این حال، شهروندان همچنان از نوسانات لحظه‌ای قیمت‌ها و عملکرد ضعیف برخی نهادهای نظارتی گلایه دارند. یک شهروند گنبدی می‌گوید: «چرا ما که بزرگ‌ترین تولیدکننده گوشت و مرغ هستیم، باید گران‌تر از همسایه‌ها بخرم؟ انصاف کجاست؟» این صدای اعتراض مردم، بازتاب فشار واقعی معیشتی است که هر روز بیشتر می‌شود. تحلیل اقتصادی نشان می‌دهد که تا زمانی که زنجیره تأمین شفاف نشود، واسطه‌ها محدود نشوند و خرید مستقیم از تولیدکننده تسهیل نگردد، فشار اقتصادی بر خانوارها ادامه خواهد داشت. اختلاف قیمت بین گنبد و گرگان و دیگر شهرستان‌ها نمونه‌ای از همین ناکارآمدی است؛ جایی که تولید بالا به معنی عرضه ارزان برای مصرف‌کننده نیست.

کارشناسان راهکارهایی پیشنهادمی دهند ، تقویت نظارت هوشمند و روزانه بر بازار، افزایش مشارکت مردم در گزارش‌دهی تخلفات ، توسعه بازارهای محلی برای فروش مستقیم محصولات تولیدکنندگان ، این اقدامات می‌تواند علاوه بر کاهش قیمت‌ها، اعتماد عمومی را بازگرداند و ثبات اقتصادی را در بازار گنبد و کل استان گلستان تقویت کند.

گنبدکاووس تضاد بین تولید و مصرف، تلاش و فشار، امید و نگرانی است؛ شهری که ظرفیت‌های بزرگی دارد، اما هنوز نتوانسته عدالت اقتصادی را برای مردمش محقق کند. روایت بازار این شهر، حکایت تلخ گرانی، نابرابری و ضرورت اصلاح نظام توزیع را به روشنی نشان می‌دهد و پیام روشنی برای مسئولان و مردم دارد؛ بدون شفافیت، نظارت هوشمند و حمایت از مصرف‌کننده، تولیدکننده واقعی نیز نمی‌تواند آرامش بازار را تضمین کند.