ندای صحرا

خشکسالی یکی از پدیده‌های طبیعی است که به کاهش قابل توجه بارندگی و افزایش دما منجر می‌شود و تبعات آن بر روی منابع آب، خاک و تولیدات کشاورزی به وضوح قابل مشاهده است. این پدیده نه تنها بر روی کیفیت و کمیت محصولات تأثیر می‌گذارد، بلکه زنجیره تأمین غذا را نیز مختل کرده و به افزایش قیمت‌ها و بیکاری در مناطق روستایی منجر می‌شود. در استان گلستان، خشکسالی‌های اخیر موجب کاهش سطح زیر کشت، افت کیفیت محصولات و بروز مشکلات جدی برای کشاورزان شده است.

با توجه به وابستگی شدید اقتصاد گلستان به بخش کشاورزی، وقوع خشکسالی‌های مکرر می‌تواند عواقب اجتماعی و اقتصادی ناگواری به همراه داشته باشد. افزایش فقر، مهاجرت روستائیان به شهرها و بروز نارضایتی‌های اجتماعی از جمله پیامدهای این بحران به شمار می‌رود. همچنین، با توجه به اینکه جمعیت زیادی از مردم این استان به کشاورزی وابسته هستند، بروز مشکلات در این بخش می‌تواند اثرات عمیقی بر زندگی روزمره آنها داشته باشد.

در نتیجه، شناخت دقیق ابعاد مختلف خشکسالی و تبعات آن بر کشاورزی گلستان امری ضروری است.

تاکنون حدود ۶۰ هزار هکتار از اراضی گندم در استان به علت خشکسالی از بین رفته است. کارشناسان کشاورزی هشدار داده‌اند که اگر این روند ادامه یابد، ممکن است تا ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی گندم نیز به خطر بیفتد. این موضوع به معنای افزایش بیکاری و فقر در استان خواهد بود، چرا که شغل اغلب مردم گلستان به کشاورزی وابسته است.

خشکسالی نه تنها باعث افت کیفیت محصولات می‌شود، بلکه در نهایت به کاهش حجم و کیفیت تولید نیز منجر می‌گردد. گلستان به عنوان یکی از تأمین‌کنندگان امنیت غذایی کشور، سالانه بیش از ۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی تولید می‌کند. با وقوع خشکسالی، شاهد بروز آفات و بیماری‌هایی خواهیم بود که محصولات کشاورزی، علوفه و دام را تحت تأثیر قرار می‌دهند. همچنین، کمبود مواد غذایی و افزایش قیمت آن نگرانی‌هایی را در خصوص امنیت غذایی کشور و استان ایجاد خواهد کرد.

در این شرایط، مسئولین باید راهکارهایی برای مقابله با چالش‌های کم‌آبی و خشکسالی در استان اجرا کنند. برنامه‌ریزی برای مقابله با بحران آب در بخش‌های مختلف از جمله صنعت، کشاورزی و آب شرب یک ضرورت است. احداث کانال‌های بتنی و استفاده از روش‌های آبیاری مدرن مانند آبیاری قطره‌ای و بارانی از جمله اقداماتی است که باید در اولویت قرار گیرد.

در سال جاری، حدود ۶۰۰ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت پاییزه رفته است. گندم، کلزا و جو از محصولات مهم کشت پاییزه در گلستان هستند. با این حال، بیش از ۵۰ درصد محصول گندم استان به دلیل تأخیر در بارندگی خسارت دیده و رشد رویشی مناسبی نداشته است. این مشکلات ناشی از کمبود کود و دیگر عوامل مؤثر بر تولید هستند.

مسئولین باید با ورود میدانی جدی به کمک کشاورزان بشتابند. آموزش به روز کشاورزان باید در اولویت قرار گیرد تا آنها بتوانند از روش‌های نوین آبیاری استفاده کنند و مزارع خود را با استخرهایی برای ذخیره آب تجهیز نمایند. متأسفانه طی سال‌های اخیر اقدامات جدی در این زمینه صورت نگرفته است.

کاهش تولید و کیفیت محصولات در تمامی بخش‌های زراعی، باغی و دام و طیور نخستین آثار و پیامدهای ناشی از خشکسالی است. کشاورزان استان با تداوم خشکسالی خسارت‌های زیادی را هر سال متحمل می‌شوند و نیازمند حمایت ملی هستند. به منظور حفظ امنیت غذایی کشور و رونق اقتصادی استان گلستان، ضروری است که مسئولین با تدابیر مناسب و برنامه‌ریزی دقیق، به حل این بحران بپردازند.